Tips & Inspiratie

TL;DR: Borduurtaal heeft veel jargon dat beginners verwart. Deze woordenlijst legt elke term uit — van Aida (de stof) via frogging (stiches uithalen) tot tapestry naald (de juiste naald). Bookmark deze pagina voor snelle naslag.

A

Aida — Geweven katoenen stof met regelmatige openingen voor kruissteek. Wordt aangeduid met telling (11ct, 14ct, etc.).

Aida-telling (count) — Aantal vakjes per inch. Hoger = fijner stof. 11ct, 14ct, 16ct, 18ct zijn standaard. Volledig uitgelegd.

Anchor — Hechting in achterkant garen, voorkomt dat draad losloopt.

B

Backstitch — Zie rugsteek.

Bobbine — Plastic of kartonnen kaart waaromheen DMC garen wordt gewikkeld voor opslag.

Borduurring (hoop) — Cirkelvormige raam dat Aida strak houdt tijdens borduren.

C

Cross stitch (kruissteek) — De basis-techniek: twee gekruiste diagonale steken vormen één "X".

Centrum (center) — Het midden van het patroon, meestal gemarkeerd met pijlen. Het beginpunt van veel borduurwerken.

Confetti — Patronen met heel veel kleurwisselingen per vakje. Stresshobby!

D

DMC — Frans merknaam voor borduurgaren, de wereldstandaard.

Draad / draadje (strand) — Één van de zes draadjes in een DMC bundel. Voor 14ct werk je met 2 draadjes.

E

Evenweave — Geweven stof met gelijke verticale en horizontale draden. Tussen Aida en linnen in qua fijnheid.

F

Floss — Engelse term voor borduurgaren.

Frame — Standaard met klemmen dat Aida strakker houdt dan een hoop.

Frogging — Slang voor stiches uithalen ("rip-it, rip-it" zoals een kikker). Frogging uitgelegd.

G

Garen (yarn) — Soms verwarrend gebruikt; in kruissteek-context = embroidery floss = stickgarn = DMC draad.

Gridding — Methode waarbij je een rasterpatroon over je Aida tekent voor makkelijker tellen.

H

Halve kruissteek — Slechts één diagonale steek. Voor zachtere achtergronden.

Hoop — Engels voor borduurring.

Holbein-stitch — Dubbele rugsteek waarbij voor- en achterkant hetzelfde uitzien.

I

Inlijsten — Het afgewerkte borduurwerk in een lijst plaatsen.

L

Legenda — De tabel die patroonsymbolen koppelt aan DMC-nummers en kleurnamen.

Linnen — Natuurlijke stof voor evenweave/hoge telling kruissteek.

M

Magnifier / vergrootglas — Hulpmiddel voor fijne Aida-telling.

N

Naald (tapestry needle) — Stompe naald voor kruissteek. Gr. 22 voor 11ct, gr. 24 voor 14ct. Volledige naald-gids.

P

Parking — Methode waarbij je meerdere naalden tegelijk in het werk laat steken voor verschillende kleuren.

Patroon (pattern) — Gedrukt of digitaal raster met symbolen die elke steek aangeven.

PDF telpatroon — Digitaal patroon-formaat. Printen uitgelegd.

Q

Quarter stitch (kwartsteek) — Één vierde steek in een vakje, vooral bij rondingen.

R

Railroading — Techniek waarbij je 2 draadjes naast elkaar legt voor strakkere kruissteken.

Rugsteek (backstitch) — Gerade lijn over voltooide kruissteken voor contouren. Rugsteek leren.

S

Schaartje — Kleine scherpe schaar voor garen knippen.

Skein — De originele DMC bundel van 6 draadjes ineen.

Splitten — Het 6-draadjes bundel uit elkaar halen tot 1-3 draadjes voor jouw Aida-telling.

T

Tapestry needle — Zie naald.

Telpatroon (counted pattern) — Patroon op een raster waar elke vakje een steek is. Standaard kruissteek-formaat. Telpatroon uitgelegd.

U

UV-glas — Speciaal glas voor lijsten dat kleurvervaging door zonlicht voorkomt. Belangrijk voor erfstuk-werk.

V

Voorbedrukt (no-count / stamped) — Aida met het patroon erop gedrukt. Geen tellen nodig. Voorbedrukt uitgelegd.

W

WIP (Work In Progress) — Project waar je mee bezig bent. Op Instagram vaak met #WIP getagd.

X

X — De vorm van één complete kruissteek.

Z

Zigzag — Een rij kruissteken die diagonaal voortbewegen.

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen kruissteek en borduren?

Kruissteek is een vorm van borduren — specifiek: telpatroon-werk op Aida met X-vormige steken. Borduren is breder en omvat ook satijnsteek, knoopsteek, etc.

Wat is een telpatroon?

Een patroon op een raster waar elke vakje een steek is en symbolen aangeven welke kleur. Uitgebreide uitleg.

Wat betekent ct in 14ct Aida?

"Count" = aantal vakjes per inch. 14ct = 14 vakjes per inch, dus 14 kruissteken per inch.

Wat is DMC?

Frans merknaam voor borduurgaren, wereldwijde standaard. 500+ kleuren beschikbaar.

Wat betekent WIP in kruissteek-context?

Work In Progress — een project waar je nog mee bezig bent.

Conclusie

Borduurtaal is niet ingewikkeld zodra je een paar kerntermen kent: Aida (stof), DMC (garen), tapestry naald, telpatroon, kruissteek, rugsteek, frogging. Bookmark deze pagina en kom terug zodra je een term tegenkomt.